Omschrijving
Het Hospital de la Santa Creu i Sant Pau is een voormalig ziekenhuis in de wijk El Guinardó van Barcelona, een complex van art-nouveaupaviljoenen in tuinen ontworpen door Lluís Domènech i Montaner. Het werd gebouwd tussen 1901 en 1930, en UNESCO heeft het op de Werelderfgoedlijst geplaatst.
Het ziet er helemaal niet uit als een ziekenhuis. Domènech wilde geen ziekenhuispaleis. Hij ontwierp in plaats daarvan een tuinstad: aparte paviljoenen tussen de bomen, met baksteen, beeldhouwwerk, geglazuurde keramiek en een patroonheilige boven elke deur, verbonden door ondergrondse galerijen, zodat patiënten en personeel nooit naar buiten hoefden.
Het Administratiepaviljoen is de statige voorkant, met zijn klokkentoren en engelen gebeeldhouwd door Pau Gargallo. De keramische gewelven binnen zijn bedekt met heraldische tegels, even gemakkelijk schoon te maken als ze mooi waren. Twaalf van de paviljoenen zijn op deze manier verbonden.
De ondergrondse galerijen binden het hele complex samen. Domènech plande 145 vierkante meter per bed, tuinen inbegrepen, terwijl de Europese normen rond de 100 lagen.
Het begon met een ongebruikelijk testament. Pau Gil, een bankier die in Parijs rijk was geworden, ongehuwd en kinderloos, gelastte zijn bank op te heffen en de helft van de opbrengst te besteden aan een ziekenhuis in Barcelona, vernoemd naar Sint-Paulus. In 1896 kwam het aandeel van het ziekenhuis op zo'n vier miljoen peseta's.
Barcelona had al een ziekenhuis, de Santa Creu, in 1401 ontstaan uit de samenvoeging van zes kleine middeleeuwse, en de oude gebouwen waren versleten. De twee bundelden hun krachten. In 1902 begon het werk. Van de 48 geplande gebouwen werden er 27 gebouwd, de latere door Domènechs zoon.
Het werkte als ziekenhuis tot juni 2009, toen er naast een nieuw opende. Na een restauratie van 100 miljoen euro heropenden de paviljoenen in 2014 als cultureel centrum, met werkruimtes voor organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie.
De oude middeleeuwse ziekenhuisgebouwen in de buurt van het centrum van de stad staan er nog en herbergen nu een kunstschool en de Nationale Bibliotheek van Catalonië. Bij de restauratie van de paviljoenen, die in 2009 begon, waren meer dan dertig teams van experts betrokken, die de gebouwen terugbrachten naar hun oorspronkelijke plan en latere toevoegingen verwijderden.
Niet missen
• Het Administratiepaviljoen.
• De ondergrondse galerijen.
• De keramische gewelven.
• De tuinen tussen de paviljoenen.
Wist je dat?
• De initialen van de mecenas, P en G, zitten overal in de decoratie verstopt.
• Samen met het Palau de la Música Catalana werd het in 1997 UNESCO-werelderfgoed.
• Het historisch archief is open voor bezoekers en onderzoekers.
Het ziet er helemaal niet uit als een ziekenhuis. Domènech wilde geen ziekenhuispaleis. Hij ontwierp in plaats daarvan een tuinstad: aparte paviljoenen tussen de bomen, met baksteen, beeldhouwwerk, geglazuurde keramiek en een patroonheilige boven elke deur, verbonden door ondergrondse galerijen, zodat patiënten en personeel nooit naar buiten hoefden.
Het Administratiepaviljoen is de statige voorkant, met zijn klokkentoren en engelen gebeeldhouwd door Pau Gargallo. De keramische gewelven binnen zijn bedekt met heraldische tegels, even gemakkelijk schoon te maken als ze mooi waren. Twaalf van de paviljoenen zijn op deze manier verbonden.
De ondergrondse galerijen binden het hele complex samen. Domènech plande 145 vierkante meter per bed, tuinen inbegrepen, terwijl de Europese normen rond de 100 lagen.
Het begon met een ongebruikelijk testament. Pau Gil, een bankier die in Parijs rijk was geworden, ongehuwd en kinderloos, gelastte zijn bank op te heffen en de helft van de opbrengst te besteden aan een ziekenhuis in Barcelona, vernoemd naar Sint-Paulus. In 1896 kwam het aandeel van het ziekenhuis op zo'n vier miljoen peseta's.
Barcelona had al een ziekenhuis, de Santa Creu, in 1401 ontstaan uit de samenvoeging van zes kleine middeleeuwse, en de oude gebouwen waren versleten. De twee bundelden hun krachten. In 1902 begon het werk. Van de 48 geplande gebouwen werden er 27 gebouwd, de latere door Domènechs zoon.
Het werkte als ziekenhuis tot juni 2009, toen er naast een nieuw opende. Na een restauratie van 100 miljoen euro heropenden de paviljoenen in 2014 als cultureel centrum, met werkruimtes voor organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie.
De oude middeleeuwse ziekenhuisgebouwen in de buurt van het centrum van de stad staan er nog en herbergen nu een kunstschool en de Nationale Bibliotheek van Catalonië. Bij de restauratie van de paviljoenen, die in 2009 begon, waren meer dan dertig teams van experts betrokken, die de gebouwen terugbrachten naar hun oorspronkelijke plan en latere toevoegingen verwijderden.
Niet missen
• Het Administratiepaviljoen.
• De ondergrondse galerijen.
• De keramische gewelven.
• De tuinen tussen de paviljoenen.
Wist je dat?
• De initialen van de mecenas, P en G, zitten overal in de decoratie verstopt.
• Samen met het Palau de la Música Catalana werd het in 1997 UNESCO-werelderfgoed.
• Het historisch archief is open voor bezoekers en onderzoekers.